هرگاه موجي دريك سطح منتشرشودموج دوبعدي ايجادمي گردد.مثلااگربه كمك يك دياپازون كه سوزني به انتهاي يك شاخه آن نصب شده است،ضربههايي رادرراستاي قائم برسطح آب درون تشتك واردكنيد.موج هايايجادشده درسطح آب يعني دردوبعدمنتشرمي شوند.
س:انتشارموج درسه بعدچگونه است؟
ج:
هرگاه موجي درتمام فضا يادرحجم محدودي ازآن منتشرشود،موج سه بعدي به وجودميآيد.مثلاانتشارامواج صوتي درهواوانتشارامواج نوري و الكترو مغناطيسي نمونه هايي ازانتشارموج درسه بعدهستند.
س:جبهه موج چيست؟
ج:
درمحيط انتشارموج مكان هندسي نقطه هاي هم فازراجبهه موج مي نامند.مثلادرامواج كروي حاصل ازيك منبع صوت درهواجبهه هاي موج به صورت كره هايي بامركز مشترك منبع صوت خواهندبود.زيراكليه نقاط واقع برروي اين كره هاداراي فاصله يكسان ازمنبع صوت وبه اين علت هم فازمي باشند.
تذكر:
خطي كه برجبهه موج عموداست راستاي انتشارموج رانشان مي دهد.
س:موج تخت چگونه است؟
ج:
اگرجبهه موج به صورت يك صفحه باشدبه آن موج تخت مي گويند.مثلادرفاصله هاي دورازيك منبع موج كروي سطح كره هاي موج ياجبهه هاي موج تقريبابه صورت مسطح ياتخت هستند.به اين علت به انهاموج تخت مي گويند.
مطابق شكل مقابل،طنابي رامحكم بين دونقطه AوB ببنديدووزنه كوچكي رابه وسط آن بياويزيد.اكنون بادست يك تپ درسرطناب ايجادكنيدوبه انتشارآن درطناب توجه كنيد.وقتي تپ به وزنه رسيدچه روي مي دهد؟مشاهده خودوتجزيه وتحليل ان چه رامشاهده كرده ايد،دركلاس به بحث بگذاريد.
جواب: وقتي تپ به وزنه مي رسد،آن راازتعادل خارج مي سازدودرطرفديگرتاانتهاي طناب پيش مي رود.دراين حالت دامنه تپ كوچكتراست زيراتپ مقداري ازانرژي خودرابه وزنه داده است.
|
يادآوري:
درفصل قبل ديديم كه يك ذره نوسان كننده داراي انرژي است ومقدارآن از روابط زيرمحاسبه مي شود:
درانتشارامواج نيزچون ذرات محيط نوسان مي كنند،پس موج حامل انرژي است ومقدارآن ازروابط بالابه دست مي آيد.ملاحظه مي شودكه انرژي كه توسط موج حمل ميشود،بامجذوردامنه ونيز با مجذور بسامد موج نسبت مستقيم دارد.
ازطرفي مي دانيم امواج درمحيط هاي واقعي ميرا هستند يعني دامنه موج به نسبت فاصله آنهاازچشمه موج كاهش مي يابد.بطوريكه انرژي هرنقطه ازموج بامجذورفاصله آن نقطه ازمنبع موج نسبت ورون دارد:
Copyright © 1999 http://www.knowclub.com
موضوعات مرتبط: فیزیک4(پیش دانشگاهی)