کولیس

 کولیس وسیله ای است که برای اندازه گیری قطرهای داخلی و خارجی - ضخا مت - طول- از آن استفاده می شود  کولیس مطابق شکل زیر شامل یک خط کش مدرج "(mainscale )و یک ورنیه متحرک درست شده است.   خط کش ثابت  برحسب سانتیمتر و میلی متر است ورنیه دارای دو شاخک( JAWS) است از شاخک‌های کوچک برای اندازه گیری قطر داخلی و ازشاخک‌های بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام استفاده می شود.

 ورنیه شامل 10 قسمت بوده و 9 میلی متر است بنا براین می توان  با این کولیس آسانی  تا 1.10 میلی متر را اندازه گرفت. دقت اندازه گیری کولیس از تقسیم کردن یک درجه خط کش به تعداد تقسیمات ورنیه به دست می‌آید.

 برای اندازه گیری عمق  در بعضی از انواع کولیس ها یک تیغه باریک  وجود دارد  که به ورنیه متصل بوده  و با آن حرکت می‌کند. اوقتی صفر ورنیه بر صفر خط کش منطبق باشد انتهای تیغه بر انتهای خط کش منطبق می‌شود.

نحوه اندازه گیری با کولیس

  1- ابتدا جسم مورد نظر ( قطر خارجی یا طول و قطر داخلی) در بین شاخک‌های ثابت و متحرک طوری قرار می دهیم که بترتیب هر کدام ازدو شاخک (بالایی یا پایینی )با بدنه جسم تماس داشته باشند. سپس عددی که صفر ورنیه در مقابل آن قرار دارد و یا از آن گذشته است  را مطابق شکل زیر 22 میلی متر و سپس از روی ورنیه  درجات از درجات ورنیه را پیدا می‌کنیم  که درست در برابر یکی از درجات خط کش قرار گرفته باشند مثل شکل زیر 6/0میلی متر که می توانیم حالا بگوییم اندازه قطر خارجی 6/22    میلی متر است

                  http://www.measuring-tools.biz/measuring-instruments/read-a-verniercaliper.html-

 ریز سنج

 از این وسیله  برای اندازه گیری  ضخامت ورقه‌های نازک و سیم استفاده می شود اجزای آن عبارت است از :

1-لوله فلزی کوتاه یا پیچ (thimble) و      استوانه یا مهره مدرج(sleeve)

این استوانه به کمانی متصل است در انتهای دیگر کمان زایده‌ای وجود دارد که به آن سندان می‌گویند. 

پیچ در داخل کلاهکی قرار دارد و در داخل مهره حرکت می‌کند، کلاهک پیچ بر روی سطح خارجی مهره جابه جا می‌شود.اگر پای پیچ 0.5 میلی متر باشد آن را در 100 ضرب کنیم تعداد قسمت های پیچ در دور کلاهک پنجاه قسمت  بدست می آید اگر پیچ یک دور بپیچد در نوع اول زباله ریزسنج نیم میلی متر جابجا می‌شود بنابراین وقتی پیچ به‌اندازه یک درجه بپیچد دهانه ریزسنج به ‌اندازه یک صدم میلی متر باز یا بسته می‌شود.

2-  زبانه(spindle) : آن قسمت از پیچ است که  از داخل مهره خارج شده و در داخل کمان

می تواند حرکت داده شود

3- سندان (Arivil )    

. نحوه اندازه گیری با ریز سنج:

جسم مورد نظر را از بین زبانه و سندان قرار می گیرد و پیچ کلاهک آنقدر چرخانده می شود که پس از تماس جسم با زبانه جسم ، پیچ هرز گردRatchet)( (صدا می‌کند. درجات میلی متر ازروی مهره و درجات صدم میلی متر ازروی کلاهک پیچ خواند ه می شود. توجه درجه‌ای از کلاهک پیچ  بایستی خوانده ‌شود که در امتداد خط افقی مهره قرار گرفته باشد

The reading is 3.46 میلی متر 

 منبع:

   http://www.complore.com/using-vernier-calipers-and-micrometer-screw-gauge-0